Miejska Biblioteka Publiczna w Tarnogrodzie

ul. Kościuszki 3
23-420 Tarnogród
woj. lubelskie
tel. 84 689 72 98
e-mail:

Godziny otwarcia:

Poniedziałek - piątek:
8.00 - 17.00

Sobota: 8.00 - 14.00

W niedziele i święta nieczynne

W okresie wakacji:

Poniedziałek - Piątek:
8.00 - 16.00

W soboty, niedziele i święta nieczynne

Net Partners

Historia biblioteki

RYS HISTORYCZNY MIEJSKIEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ W TARNOGRODZIE
 

Powstanie Biblioteki Publicznej w Tarnogrodzie datuje się na lata 40 ubiegłego stulecia. Jest to rok 1948, kiedy na mocy „Dekretu o bibliotekach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi” z 17 kwietnia 1946 roku Prezydium Gminnej Rady Narodowej w Tarnogrodzie powołuje ją do życia. Początkowo księgozbiór jest niewielki, liczy bowiem 368 książek, w tym część otrzymanych z Ministerstwa Oświaty. Biblioteka jest pierwszą instytucją kulturalną w Tarnogrodzie powołaną po II wojnie światowej.
 

Do prowadzenia placówki zgłosił się pan Karol Rosochacz, powszechnie zwany „panem magistrem”, który po likwidacji gimnazjum pozostawał bez pracy. Wszyscy w Tarnogrodzie znali go i wiadomo było, że pracy nie może znaleźć ze względu na swoje poglądy polityczne.  
 

Otóż pana Rosochacza można było spotkać w bibliotece od rana do późnego wieczora, ale tylko nieliczni wiedzieli, że przynosi własne książki, przekraczające liczbowo wielokrotnie te, które znajdowały się w bibliotece. Szczególnie były to pozycje naukowe objęte zakazem obiegu.
 

W pierwszych latach istnienia placówki dużą pomoc merytoryczną biblioteka otrzymywała od Biblioteki Powiatowej w Biłgoraju. Pomoc ta polegała na katalogowaniu i organizacji pracy oświatowej. Przez lata do biblioteki napływały coraz nowsze pozycje, a w związku z tym przybywało również czytelników.
 

W 1954 roku w miejsce Gminnych Rad Narodowych powstają Rady Gromadzkie, tak też biblioteka zmienia swoją nazwę z Gminnej Biblioteki w Tarnogrodzie na Gromadzką Bibliotekę w Tarnogrodzie. W dalszym ciągu w niepełnym wymiarze godzin pracuje pan Rosochacz.
 

W 1957 roku biblioteka zostaje przeniesiona do budynku Domu Kultury. Księgozbiór liczy już 3969 pozycji, a z biblioteki korzysta z niego 250 czytelników.
 

W sprawozdaniach GUS pan Rosochacz pisze: „Książki w naszej bibliotece są na ogół dobrze zachowane, jakość ich zadowala czytelników, co potwierdza duża ilość czytelników i wypożyczeń. Księgozbiór ogólny i podręczny jest dobrze zaopatrzony w książki specjalistyczne. Odczuwa się brak lektur szkolnych. Najchętniej czytane są pozycje z literatury pięknej: o tematyce historycznej, wojennej, obyczajowej. Bardzo poszukiwane są książki dawnych autorów: Sienkiewicza, Prusa, Żeromskiego, Kraszewskiego, Rodziewiczówny itp. Szczupłość lokalu (20 m2) utrudnia pracę biblioteki i współpracę z czytelnikami, mimo to nasza placówka brała udział w konkursach czytelniczych, urządzała okolicznościowe wystawy, dyskusje czytelnicze. Nadmienić należy, że telewizja (np. w świetlicy DK) – hamuje czytelnictwo”.
 

Warto również przytoczyć notatki zamieszczone w „Dzienniku Gromadzkiej Biblioteki Publicznej” z roku 1957, gdzie Karol Rosochacz pisze: „W dniu 4.8. 1957 r. biblioteka nie mogła być czynna – z powodu braku za dnia czytelników, a światła elektrycznego wieczorem”, lub „2,4,6, i 9 bieżącego miesiąca biblioteka nie mogła być czynna z powodu zamknięcia Domu Kultury przez jego administrację, mimo interwencji bibliotekarza, przez co musiał on obsłużyć czytelników w ich domach”. Dla ciekawości zacytuję jeszcze jedną notatkę: „ W dniu 21.5. 1958 r. była przeprowadzona lustracja Biblioteki przez Komisję Kultury i Oświaty z Prezesem Gromadzkiej Rady Narodowej w Tarnogrodzie na czele, z tego powodu wypożyczanie książek zostało ograniczone. Podpisał Karol Rosochacz”.
 

Po odejściu na emeryturę pana Rosochacza, a jest to rok 1971, na krótko do pracy zostaje przyjęta pani Leokadia Piętak.
 

W 1973 roku swoją pracę rozpoczyna absolwentka Technikum Rolniczego w Różańcu Joanna Żemła (Puchacz), bez przygotowania zawodowego. Ten fakt mobilizuje ją do podjęcia studiów bibliotekarskich na UMCS w Lublinie. Zaczyna to od samego początku przynosić pozytywne efekty. Lawinowo przybywają do biblioteki nowi czytelnicy. Zakup książek, oprócz tych przekazywanych bezpośrednio z biblioteki wojewódzkiej, jest planowy, systematyczny i odpowiadający zapotrzebowaniom czytelniczym.
 

Lata 70. to wiele wyróżnień, dyplomów, nagród, m.in. I miejsce w „Dekadzie Czytelniczej” województwa zamojskiego, „Joanna Żemła najlepszy bibliotekarz roku 1977”. Jest to placówka zajmująca jedno z pierwszych miejsc w województwie zamojskim pod względem ilości czytelników, wypożyczeń oraz działalności kulturalno-oświatowej. Dla przykładu liczba czytelników z 538 w 1973 r. wzrosła do 1816 w roku 1977, a wypożyczeń w latach analogicznych z 10371 do 32735.  
 

W latach 70. rozszerza się sieć biblioteczna. Do tarnogrodzkiej placówki zostaje przyłączona Filia w Woli Różanieckiej wraz z punktami oraz Filia w Bukowinie. Biblioteka otrzymuje nowe pomieszczenie (31m2), wraz z malutką czytelnią (11m2).
 

W tym też czasie zostaje przyjęty nowy pracownik, Elżbieta Dołomisiewicz, która w 2001 roku nagle umiera.
 

W chwili obecnej na terenie gminy oprócz tej biblioteki działa jeszcze Filia Biblioteczna w Woli Różanieckiej, która w 2003 r. została przeniesiona  do budynku Szkoły Podstawowej - z osobnym wejściem dla czytelników.
 

Nasza biblioteka mieści się w budynku XVII-wiecznej synagogi przy ulicy Kościuszki 3. W skład tej instytucji wchodzą: wypożyczalnia, czytelnia, oddział dla dzieci i młodzieży oraz magazyn na książki. Łączna powierzchnia biblioteki to 447 m2. Na dzień dzisiejszy stan księgozbioru wynosi 33273 vol., z biblioteki korzysta 1408 czytelników, którzy wypożyczyli ponad 23 tys. książek.  
 

Biblioteka czynna jest codziennie od godz. 800 do 1700, a w soboty
od godz. 800 do 1400.
Zatrudnione są 3 osoby:

  1. Joanna Puchacz – starszy kustosz. Dyrektor Biblioteki
  2. Janina Piebiak – starszy bibliotekarz
  3. Anna Gałka – młodszy bibliotekarz

W 2006 r. zakupiliśmy 653 książek na sumę: 13490,17 zł. Oprócz tego wpłynęło wiele darów zarówno od naszych czytelników, jak i do członków Unii, do których zwróciliśmy się z prośbą, np. Ambasady Francuskiej, Ambasady Niemieckiej, jak i Ministra Kultury. Również poprosiliśmy wydawnictwa o bezpłatne przekazanie książek. Wydawnictwo Prószyński i S-ka przekazało 38 książek na wartość 1202,90 zł, Wydawnictwo Amber – 31 pozycji na wartość 731 zł, Wydawnictwo Znak – 20 książek na wartość 508,90 zł, Państwowe Muzeum na Majdanku – 29 książek na wartość 290 zł. Otrzymaliśmy również dary od Burmistrza Tarnogrodu Michała Deca, pani doktor
Grażyny Fido-Księżyckiej, Agnieszki Szabat, Jadwigi Szalewy. Łącznie z darami w 2006 r. w bibliotece przybyło 728 książek na sumę: 13771,17 zł. Po przeprowadzeniu selekcji wycofaliśmy z obiegu 1367 vol. na wartość: 555,27 zł.

Komputeryzacja biblioteki
 

W 2000 r. zakupiliśmy do biblioteki sprzęt komputerowy z pełnym oprogramowaniem. Zakup ten był możliwy dzięki pomocy finansowej Fundacji Wspomagania Wsi (10 000 tys. zł) oraz Fundacji im. Stefana Batorego w Warszawie (1500 zł ). W komputerze zainstalowany jest program MAK oraz Przewodnik Bibliograficzny na CD-ROM z lat 1980-1990. Do chwili obecnej wprowadzono 19 190 książek do katalogu elektronicznego. Wszystkie nowe pozycje są rejestrowane na bieżąco, według pełnego opisu.
  Biblioteka posiada stały dostęp do Internetu, dzięki czemu w chwili obecnej użytkownicy mogą bez przeszkód korzystać z komputerów otrzymanych od Ministerstwa Nauki i Informatyzacji w ramach programu „Ikonka”.

Działalność informacyjna biblioteki
 

Z całości księgozbioru, oprócz wydzielonego księgozbioru podręcznego, utworzyliśmy „Centrum Informacji Regionalnej”, „Tarnogród”, „Unia Europejska”. Szczególnie zwracamy uwagę na zakup książek i materiałów do „Centrum Informacji Regionalnej”. Dla pełniejszego uzupełnienia wiadomości o regionie zwracamy się do wydawnictw, instytucji oraz osób prywatnych o przekazanie materiałów dotyczących naszego regionu. Dla przykładu otrzymaliśmy książki od Dyrektora Państwowego Muzeum na Majdanku w Lublinie pana Edwarda Balawejdera, pani Janiny Kiełboń, pana
Bolesława Szymanika, Burmistrza Tarnogrodu pana Michała Deca, Starostwa Powiatowego w Biłgoraju. Obecnie „Centrum Informacji Regionalnej” liczy ponad 400 pozycji.

Unia Europejska
 

W 2000 roku został utworzony „Kącik Unii Europejskiej”, w którym gromadzone są książki, czasopisma oraz inne materiały na temat UE. Chcąc wzbogacić nasz księgozbiór o pozycje dotyczące poszczególnych państw Ambasady Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Ambasady Włoskiej oraz Ambasady Hiszpańskiej o bezpłatne przekazanie książek, czasopism i innych materiałów o danych państwach. W odpowiedzi na naszą prośbę otrzymaliśmy z w/w placówek materiały zarówno w języku polskim jak i w językach narodowych. Nawiązaliśmy również współpracę z Urzędem Komitetu Integracji Europejskiej, który na bieżąco przesyła nam materiały dotyczące UE są to kasety, Monitory Integracji Europejskiej, książki, broszury, ustawy itp.
 

Biblioteka w Tarnogrodzie może poszczycić się organizowanymi co roku spotkaniami autorskimi dla swoich czytelników. Gościli u nas m.in.: Władysław Broniewski, Wojciech Dworczyk, Jerzy Putrament, Jerzy Markiewicz, Wanda Chotomska , Natalia Rolleczek, Ewa Nowacka, Janina Zającówna, Mirosława Knorr, Zbigniew Dmitroca, Krzysztof Petek, Janusz Domagalik, Longin Jan Okoń, Agata Tuszyńska, Halina Birenbaum, Urszula Kozioł, Wacław Oszajca.
 

W tym miejscu warto wspomnieć o imprezach organizowanych przez bibliotekę, promujących nasz region i naszą kulturę. Są to np.:

  • „Tarnogród w dawnej fotografii” – wystawa, którą obejrzało ponad 4 tys. osób.
  • „Ocalić od zapomnienia” - wystawa fotografii z opisem najstarszych  pomników cmentarnych.
  • „Przydrożne kapliczki”
  • „Pielęgnując przeszłość, tworzymy przyszłość”
  • „Oni są chlubą Tarnogrodu”.

Do tych przynoszących nam chlubę tarnogrodzian należą m.in.: Stanisław Michalski ur. 21 stycznia 1881 r. w Tarnogrodzie, indolog, tłumacz, wydawca i pisarz, autor wielu prac z egzegezy (objaśniania tekstów starożytnych), który wydał „Encyklopedię Powszechną Ultima Thule”, współczesny malarz Edward Syty, wybitna sportsmenka - Dorota Gruca, św. Leoncjusz, Władysław Kraczkiewicz – ur. 1826 r. w Tarnogrodzie główny konstruktor drogi żelaznej Paryż – Lyon, wreszcie Stanisław Serkowski –poseł na Sejm w roku 1648. Opracowaliśmy „Słownik potocznej mowy tarnogrodzkiej”; pozycję „Gusła, przesądy, zabobony są wśród nas”. Prowadzimy Kronikę Biblioteki (4), prowadzimy teczki wycinków prasowych, gromadzimy również oryginalne dokumenty związane z naszym terenem. Najstarszy pochodzi z 1886 roku, a napisany jest w języku rosyjskim.
 

Ta biblioteka to kontakt z całym światem. Przykładem niech będą nasze Kroniki czy moje korespondencje (Stany Zjednoczone, Anglia, Niemcy, Austria, Australia, Węgry, Słowacja, Francja, Macedonia, Ukraina, Izrael, Japonia, Argentyna, Brazylia. Gościł u nas potomek w prostej linii z rodziny Habsburgów.
  W ciągu ostatnich dwóch lat , w czasie trwania konkursu „Biblioteka w środowisku” zorganizowaliśmy wiele imprez, wystaw i konkursów. Oto niektóre z nich:

„Cały Tarnogród czyta dzieciom”  
 

Wśród osobistości czytających bajki znaleźli się m.in. Marian Mazurek Wiceburmistrz Tarnorgrodu; Janusz Skubisz – dyr. ZSE w Tarnogrodzie, Roman Cichocki – dyr. Ośrodka Zdrowia w Tarnogrodzie, Mariusz Przybyłowicz – naczelnik OSP Tarnogród, Mariusz Woziwoda – mł. asp. Komisariat Policji w Tarnogrodzie, Krystyna Palka – prezes GS Tarnogród, Jolanta Smolak – dyr. Szkoły Podstawowej w Tarnogrodzie, Janina Koziara – pielęgniarka, Bolesław Skotnicki – leśniczy, Marian Gielicz – prezes Zarządu Banku w Tarnogrodzie, Bożena Kapka – prezes PPŻ Piekarnia, ks. Bogusław Kornaga, Elżbieta Wancisiewicz – dyr. Przedszkola Miejskiego w Tarnogrodzie, Magdalena Grabińska-Serek – wychowawczyni ze Środowiskowego Domu Pomocy Społecznej, Małgorzata Chmielecka - przedstawicielka NZOZ „Lab – Dent”, Barbara Sarzyńska – pracownica Apteki w Tarnogrodzie, Władysław Dubaj – dyr. TOK, Anna Seroka – przedstawicielka Komitetu Rodzicielskiego Szkoły Podstawowej w Tarnogrodzie , Aleksandra Hadacz i Oktawia Wolanin – laureatki konkursu „Radość Czytania”.  
- „Nasze rodowody” to konkurs plastyczny na drzewo genealogiczne mojej rodziny. Prace do tego konkursu tworzone były przez całe rodziny. Niektórzy autorzy korzystali z ksiąg kościelnych, sięgając kilkaset lat wstecz. Okazało się, że wiele osób w Tarnogrodzie łączą więzy krwi, i co ciekawe - mało kto o tym pamięta. Zdecydowanie najlepszą okazała się praca Marysi Działo, uczennicy gimnazjum w Tarnogrodzie, swoimi korzeniami sięgająca roku 1785. Drzewo genealogiczne obejmuje siedem pokoleń wraz z datami urodzin i śmierci poszczególnych osób.  
Zaskoczeniem dla nas było zainteresowanie konkursem mediów regionalnych, jak Gazeta Wyborcza w Lublinie, Tygodnik Zamojski, Katolickie Radio Zamość.
- „Nasze biblioteki dzieciom polskim na Ukrainie” – wspólnie z bibliotekami szkolnymi zebraliśmy ok. 2 tys. książek dla dzieci polskich na Ukrainie.  
- „Dni Singera” – m.in. wystawa poświęcona życiu i twórczości pisarza, spektakl „Był sobie raz” w wykonaniu Teatru NN z Lublina, przedstawienie „Ostatni demon Tarnogrodu” w wykonaniu Fundacji „Kresy 2000”. Gościliśmy również syna I.B. Singera - Israela Zamira.

- „Radość czytania
- „Od stalówki do komputera”  
- „Z wizytą w PRL-u
- „Wstań Polsko już czas
- „Nobliści w dziedzinie literatury
- „Tola na Idola
- „Książka, którą polecam
- „Kopalnią wiedzy jest biblioteka – jedna z form kontaktu dzieci z biblioteką,
(są to lekcje i nie lekcje).
- „Budujemy gigantycznego Koziołka Matołka” – związany z tym konkurs plastyczno-literacki „Piszemy V księgę przygód Koziołka Matołka”. Przed Szkołą Podstawową w Tarnogrodzie dzieci pod kierunkiem Pań: Anny Kuziak, Marty Lisičan i pań z biblioteki rozpoczęły budowę Koziołka Matołka, bohatera książki Kornela Makuszyńskiego. Koziołek został wykonany z ponad sześciuset plastikowych butelek, które dzieci przymocowywały taśmą klejącą do drewnianej konstrukcji zrobionej przez Pana Konopkę. Jedna grupa mocowała butelki, druga budowała głowę koziołka, trzecia ręce z żółtych gumowych rękawiczek i gaz, a czwarta budowała nogi. Następnie Koziołek został przeniesiony na plac przed biblioteką, gdzie nastąpił drugi etap jego budowy. Cała konstrukcja z drewna i butelek została owinięta gazetami, po czym dzieci obandażowały Koziołka (bandaże otrzymaliśmy od pana Księżyckiego – właściciel apteki) i nakładały na niego gips. Po zastygnięciu gipsu znowu nakładane były bandaże oraz jeszcze jedna warstwa gipsu. Na tym zakończył się pierwszy dzień budowy. Nazajutrz rozpoczęło się malowanie „giganta”. Cały Koziołek został pomalowany na biało. Później domalowano mu czarne oczy, a na końcu czerwony język i nogi. Trzeciego dnia Koziołek staną na placu przed biblioteką.
 

Efekt był rewelacyjny, ponieważ w odwiedziny do Koziołka przychodziły tłumy zarówno dzieci jak i dorosłych, robiąc sobie z Koziołkiem wspólne zdjęcie. Następstwem tego było również to, że najbardziej poczytną i poszukiwaną książką w naszych bibliotekach był„Koziołek Matołek”.
- Wystawa „10 – lecie gazetki szkolnej «Wyłom»”
W latach 2001 – 2002 i 2004 Joannę Puchacz nominowano do nagrody im. Anny Platto, przyznawanej bibliotekarce z województwa lubelskiego wyróżniającej się w pracy z dziećmi.
 

Ta działalność naszej biblioteki byłaby niemożliwa bez udziału bibliotek szkolnych, szkół, instytucji oraz osób mieszkających na naszym terenie. Wymienić tu należy chociażby Bibliotekę Szkoły Podstawowej w Tarnogrodzie z Anną Kuziak i Martą Lisičan, które włączają się w każde nasze przedsięwzięcie. Nie sposób tutaj pominąć nieocenionej roli jaką w naszej bibliotece odgrywa pani Kazimiera Dyjak – emerytowana nauczycielka języka polskiego. Można powiedzieć, że jest na każde nasze zawołanie. Współpracują
z nami także mieszkańcy innych gmin, np. pani Halina Sarzyńska z Gminy Księżpol.
 

© 2008 MBP Tarnogród, projekt i wykonanie Net Partners